Włodzisław Duch

Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika, Toruń

Czy jesteśmy automatami? Wolna wola, podmiotowość i mózg.

Jesteśmy na początku rewolucji kognitywistycznej, rozumienie naszego własnego aparatu poznawczego w całkiem nowym świetle ukazuje nie tylko tradycyjne nauki poznawcze (psychologia, lingwistyka, filozofia umysłu), nauki podstawowe (matematyka, fizyka), nauki humanistyczne (historia, religioznawstwo), ekonomiczne (neuroekonomia), a nawet tak subtelne zagadnienia jak neuroetyka czy neuroestetyka. Na pytanie "kim jesteśmy" potrafimy
dać coraz bardziej precyzyjne odpowiedzi. Jak doszło do rozwoju świadomości i umysłu? Czym jest 'ja', w jaki sposób mózg tworzy poczucie tożsamości, tworzy perspektywę wewnętrzną? Czy 'ja' podejmuje decyzje, czy też jesteśmy automatami? Coraz więcej eksperymentów podważa potoczne przekonanie o istnieniu 'ja', które dzięki "wolnej woli" kontroluje zachowanie. Omówione zostaną zarówno eksperymenty z ludźmi zdrowymi jak i efekty uszkodzeń i chorób mózgu. Zmienia to dość radykalnie tradycyjny obraz natury
ludzkiej.